Çocuklar Yalan Söylemeyi Ne Zaman ve Nasıl Öğreniyor?

Çocuklar aslında yalanı bilmezler. 3-5 yaş döneminde o döneme göre hareketleri vardır. Hayal ve gerçeği ayırt edemediği için bu dönemde yalan söyleme değilde doğruyu söyle kelimesini kullanmak gerekiyor. Bu dönemde örneğin iki çocuk arasında bir olay oldu birşey yaşandı büyükler çocuklara sorduğunda doğruyu söyleyin kim yaptı nasıl oldu diye özellikle bastırınca çocuğun ilk yaptığı şey “ben yapmadım” bu söze odaklanır. ve suçluluk hissi duyar. Yalan söyleme böyle başlar.

Çocuğu yalana teşvik eden davranışlar nelerdir?

–  Anne babanın kendi hareketleri veya sözleri olabilir
– Çocuk kendisi model aldığı için olabilir (örneğin anne baba gezmeye gidicek iken biz doktora gidiyoruz gibi yalana başvurmaları)
– Çocuk kendinde baskı hissetiği an onurunu kurtarmak için yalana başvurabilir

Çocuklarda ilk yalan çokda korkulacak birşey değil. Çünkü çocuğun özellikle hayal dünyasının çok geniş olduğu yaşlara denk geliyor. Çocuklar ilgi ve dikkat çekmek için biraz bu yöntemi kullanabiliyorlar. Bunu deneyebiliyorlar. Yalan söylersem ne olacak,  annemin ve babamın tepkisi bana karşı tepkisi değişecek mi. Problemi çözücekmiyim diye yalana başvuruyorlar. Aslında bunu bir  teknik olarak masumca deniyorlar.

cocuklarin-yalan-soylemesi

Çocuk Yalana Başvuruyorsa Anne Baba Ne yapmalı?

Yine ebeveyne büyük iş düşüyor burada. Panik olmamak çocuğu etiketlememek “yalan söylüyorsun gibi” “sen yalancısın” gibi onun üzerine yalancısın etiketi yaratır.

Bu kelimeler yerine herhalde bana şaka yapıyorsun gibi kelimeler kullanılabilir. Çocuklarda 3-5 yaşına kadar küçük yalanlar gözardı edilebilir. Fakat çocuğu bu yaşlarda etiketlersek sen yalancısın yalan söyleme gibi azarlarsak ilgi çekmeyi yalan söyleyerek sağlarsa  bu durumu ilerleyebilir, devam edebilir. Bunu bir  çözüm yöntemi olarak sürdürebilir .
İşte ozaman durum tehlikeli boyuta girmeye başlıyor demektir. Mutlaka destek alınması gerekiyor.

Çocuklarda yalan söyleme davranışının öncelikle ne zaman ortaya çıktığı, ne sıklıkla olduğu ve neden olduğunun anlaşılması lazım.

Çocuk doğruyu söylediğinde başına geleceklerden mi korkuyor yoksa birşeyden mi çekiniyor. Yoksa istemediği bir durum ile başetmenin durumu mu yalan. Nasıl işine yarıyor da devam ettiriyor bu yalan onu anlamak gerekiyor. Ayrıca ne sıklıkta bu davranışa başvuruyor bunu bilmek gerekiyor.
cocugum-yalan-soyluyor-ne-yapmaliyim
Burada yine anne babanın yalan söylyelen bir çocuğa, kırıcı, aşağılayıcı laflar söylemek yada onu utandırmak gibi bir disipline başvurmak yerine anlamak ve ilişki kurmak ile durumu çözmek gerekiyor. Yalan söyle davranışının nerelerde ve hangi durumlarda ortaya çıktığını anlayıp buna yönelik çözümler geliştirmeleri gerekir.

Yalan söylemek tabiki hoş bir davranış değildir. Bu davranışı değiştirmek için ailelerin burda çocuğa biraz anlayışla

yaklaşmalarında fayda var. Anlayışlı derken bu çocuğa sınır koymamaları, kural koymamaları anlamına gelmiyor. Sadece çocuğun bu davranışa neden yöneldiğini anlamak ve bununla ilgilide bir takım sınır ve kurallar koymak. Ve bu davranışı sergilediğinde de onu sonucu ile başbaşa bırakmak yapılabilecek şeylerden birtanesidir.

Çocukların küçük yalanlarını kaale almazsanız ozaman çocuk yalan söylemekten birsüre sonra vazgeçecektir. Çocuk yalan söylediğinde aile ciddiye almaz ise çocuk yalan söylemesinin bir anlamı kalmadığını görecektir. Burada en önemli şey sen yalancısın yalan söylüyorsun yerine bunu neden yaptığınınn irdelenmesi lazım.

Çocuğum Yalan Söylüyor Neler Yapabilirim?
cocugum-yalan-soyluyor-neler-yapabilirim

Çocuklarda yalan söyleme davranışı gözleyen anne-babaların hayıflanmak ağlamak sızlamak yeriene ebeveynlerin bu korkudan uzaklaşıp bu konuda neler yapabilecekleri üzerine düşünmelidirler.

– Çocuğa sürekli onu yapma bunu yapma diye hatırlatmak yerine, ondan beklenen davranışları konuşmak çocuk eğitiminde daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
– Öncelikle çocuğa her durumda kabul edilip sevildiğini hissettirmek oldukça önemlidir.
– Çocuğun her harektini tutum ve davranışlarına karşı eleştiren ve yargılayıcı olmaktan kaçınmalı, yaptığı yaramazlık ve hatalarının bir kısmı görmezlikten gelinip ona süre verilmelidir.
– Çocuğun her alanda onu yalana teşvik edecek fiziksel ve sözel şiddet kullanmaktan kaçnılmalıdır.
– Çocuk kapasitesini zorlanıp, yapamayacağı ve başaramadığı şeyler için suçlanmamalıdır.
– Çocuk eğitiminde korkutmaya yer verilmemelidir.
– Çocuk yalan söylediğinde hemen cezalandırılmamalı sen söyleişn sen yalancısın deyip durum dahada vahim hale getirilmemelidir. Çünkü çoğu kez sırf cezadan korktuğu için çocuk yalana başvurmuş olabilir.
– Çocuğa yalan söylüyorsun yalancısın demek yerine gerçeği söyleme konusunda cesaret verilmelidir. Dürüst davrandığında anne babanın memnuniyetini çocukla paylaşması iyi bir ödül olabilir.
– Yalanı ortadan kaldırmak için öncelikle yalana yol açan nedenlerin bilinmesi ve onların ortadan kaldırılması gerekir. Çocuğun söylediği yalandan çok yalanı söylemesine neden olan psikolojik faktörler dikkate alınmalıdır. Bu yapılırken olaylara sadece büyüklerin değil küçüklerin gözüyle de bakılmalıdır.
– Çocuğun yalanları kişisel saldırı olarak algılanmamalıdır. Çünkü çocuklar bazen ana babalarını saymadıkları için değil, hataları yüzlerine vurmasın diye yalan söylerler.
– Çocuk yalan söylediğinde bunu ona kanıtlama girişiminde bulunup, gerçeğe bağlı kalması konusunda ısrar etmek olumsuz sonuçlar doğurabilir. Çocuğun yalanla yüzleşmesi sağlanmalı, ama söylediği yalanı kabul etmesi için baskı yapılmamalıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

X

Pin It on Pinterest

X
Share This