Çocuklarda Konuşma Bozukluğu

Uzman Dil ve Konuşma Terapisti Sümeyra Öztürk hanımın Çocuklarda konuşma bozukluğu, çocuklarda geç konuşma ve çocuklarda dil gelişimi hakkında neler yapılabilir konusunda ki bu yazımızı her anne ve babanın mutlaka okuması gerekli.

Çocuğunda konuşma bozukluğu yaşan bir aile genellikle okul dönemini bekleme eğiliminde oluyor. Oysaki dil ve konuşma bozuklukları iki yaşında üç yaşında teşhis edilebilir bir durumdur. Erken teşhis sorunun çözümü konusunda çok daha iyi bir mesafa katetmeye yarıyor.

Çocuklarda Geç Konuşma

Çocuklarda gecikmiş konuşmada ailelerin bir sorun olup olmadığını anlama konusunda çocukların gelişim dönemleri ile karşılaştırma yaparak bir sorun olup olmadığını tespit ederek geç kalmadan uzmana başvurabilirler.

1 yaş grubundaki çocuklardan beklenenler;

Bir kaç sözcük üretmesini
Konuşurken jest mimik kullanmasını
Annesi ile göz teması kurmasını
Annesi ona gülümsediğinde karşılık vermesini
Anlamasının gelişmesi beklemenmektedir.

2 yaş grubundaki çocuklardan beklenenler;

İki yaşına gelen bir çocuğun artık dili gelişmeye başlamıştır.
çocuk 2-3 sözcükten oluşan cümleler kurabiliyor. (anne gel, baba dışarı çıkalım, su ver gibi)
Burada önemli olan sözcükleri birleştitrbiliyor olması.

3 yaş grubundaki çocuklardan beklenenler;

Üç yaşına gelen bir çocuk artık cümleleri ciddi oranda uzamaktadır.
Çocuk bu yaşlaarda 3,4,5 sözcüklü cümleler kurabiliyordur. (anne beraber dışarı çıkalım, baba hadi bana çikolata al gibi) cümleler beklenmektedir.
Bu yaş gurubundaki çocuklar kendisine bir soru sorulduğunda arka arkaya cümleler kurarak durumu anlatabiliyor seviyededir. Bugün neler yaptın diye sorulduğunda rahatlıkla anlatabiliyor sohbet edilebiliyordur.

4 yaş grubundaki çocuklardan beklenenler;

Dört yaşına gelen bir çocuğun artık dil ve konuşma gelişmesi yetişkine çok yakın olmaktadır. Sadece ‘rı’ sesi gibi geç gelişen sesin oturmaması beklenir. Onun dışında dört yaşındaki bir çocuğun anlaşılırlığı çok yüksek olmaktadır.

Ailelere tavsiyeler
konusma-bozuklugu-tedavisi

Sözcük sayısına bakma veyahut eklere bakmada zorlanabilirsiniz. Bu noktada asıl önemli olan dil gelişiminde sözcüklerin birleştirilmesi çok önemlidir. Çocuğun cümle kurması 2 yaşına gelen bir çocuk iki sözcüğü birleştirip cümle kuruyor mu? 3 yaşına gelen bir çocuk üç sözcüğü birleştirip cümle kuruyor mu?  Ailelerin buna bakması gerekiyor.

4 yaşına kadar çocuğun konuşma evresini artık tamamlamış olması gerekiyor. 4 yaşına kadar eğer cocukda aksamalar başladıysa farkedildiğinde hiç vakit kaybetmeden uzman doktora götürülmesi gerekmektedir.

Çocuğun geç doktora götürülmesinde ne yazıkki toplumumuzda şöyle bir eğilim var. Çocuk geç konuştu diye evet çocuğun babasıda halasıda teyzeside  geç konuşmuştu. Bir başka söylem bu genetik bir durum. Komşunun çocuğuda böyleydi bak şimdi nasıl konuşuyor gibi bir çok söylem. Bu tarz bir eğilim tamamen vakit kaybıdır.

Dil sadece cümle kurmak değildir. Kompike cümlelerde kurmaktır. Geç kalınan bir durumda çocuk okulda öğretmenini tam anlayamayabiliyor ya da okuduğunu anlayamayabiliyor. Bu durum çocuğun dersteki dikkatini etkiliyebiliyor. Cümleleri birleştiremediği için güzel bir kompozisyon yazamayabiliyor. Bazende aileler bu evrelerde uzmana başvuruyorlar. Çocuğum arkadaşı gibi güzel cümleler kuramıyor, çok anlatmıyor, tam anlamıyoruz, biraz içine kapanık gibi. Bu evrede müdehale edilen bir çocukta ilerle oluyor ama vakit alıyor. Çünkü geç kalınıyor.

Ne olursa uzmana başvurulmalı?

Dil becerisi çocuğun uzun cümleler kurması, ekleri kullanması, sözcük dağarcığının gelişmesi, anlatım yapabilmesi. Yani çocuğun anlama ve kendini ifade etme becerisiyle ilgilidir.

-Çocuk yaşıtlarına göre kısa cümleler kuruyorsa
-Sözcük dağarcığı sınırlı ise
-Bazı ekleri yanlış kullanıyorsa (örneğin benim annem yerine beni anne diyorsa ya da su ver yerine sadece ver diyorsa)
-Cümle kurmayıp sadece işaret ediyorsa

Aile bu durumlarda yaş gruplarına bakarak aile bir dil gecikmesinden şüphelenebilir ve Uzmana başvurabilir.

Konuşma gelişimi ise gı sesini, rı sesini, kı sesini kulllanması. Örneğin geldim yerine deldim, Kapı yerine tapı, kedi yerine tedi gibi.
Konuşma gelişiminin ilk evresinde ses ve hece atmada sıklıkla görülebiliyor. Örneğin Telefon yerine tefo, bisiklet yerine bide diyor. Çocuk basitleştiriyor. Konuşma gelişiminin ilk evresinde bunlar normal şeylerdir. Ama bu işlemler zamanla azalmalıdır. 2 yaşındaki bir çocuğun konuşmasının %50 si 3 yaşına gelmiş bir çocuğun konuşmasının %75 4 yaşına gelmiş bir çocuğun konuşmasının ise tamamiyle anlaşılır olması gerekiyor. Buradaki kıstas anne ve babanın anlaması değil çevredekilerin anlamasıdır. Çünkü anne ve baba çocukta ciddi bir sorun dahi olsa çok kolay anlabiliyorlar.

Çocukların konuşma seslerinin doğru üretememesinin temel nedenleri

-İşitme engeli olabilir
-Yapısal bir sorun olabilir (yarık damak, dudak gibi)
-Konuşma kaslarında bir sorun olabilir
-Otizme bağlı olarak bir sorun görülebilir
-Veya bilinen bir nedenide olmaya bilir. Sadece çocuk sesi üretmesi için gerekli olan dil, diş, çene ve dudak konumunu bilmiyor olabilir. Örneğin: Rı sesini üretmek için dilin yukarı kaldırılıp hafif kıvrılması gerektiği gibi. Çocuk bunu bilmediği için yapamıyordur ve rı yerine yı diyordur.

Çocuğunuzun Dil Gelişmini Destelemek İçin Neler Yapabilirsiniz
cocuklarda-gec-konusma

-Çocuğunuzun kurduğu cümlelere bir yada iki sözük ekleyerek ona tekrar sunmanız ve tekrar etmesini istemenizdir.
Örneğin: Çocuğunuz sizden su isterken yanlızca su diyorsa, siz su ver diyerek cümleyi uzatabilir ve tekrar etmesini isteyebilirsiniz.

-Çocuğunuzun kurduğu cümlesinin yapısını değiştirin. Yani soru cümlesi yada olumsuz cümle oluşturmanızdır.
örneğin: Çocuğunuz size bitti diyorsa siz bitti mi? diye soru ekini vurgulayabilirsiniz. Ya da şeker ver diyorsa, şeker verirmisin? Diyerek yine soru ekiyle vurgulayabilirsiniz.

-Cümleye bağlaçlar ekleyebilirsiniz.
Örneğin: Anne topu al dediğinde – Anne topu al ve bana at diyebilirsiniz.

-Bir diğer yöntem ek bilgisini geliştirebilirsiniz. Yani çocuğunuz yanlış kullandığı ekleri düzeltebilir yada kullanmadığı ekleri  onun yerine kullanarak tekrar etmesini sağlayabilirsiniz.
Örneğin: Size beni araba dediğinde siz benim aram diyerek iyelik ekini vurgulayabilirsiniz.

-Çocuklarda olumsuzluk ekinde genelde hatalar görülür. istemiyorum yerine ı ııı derler. Bu gibi durumlarda is te mi yo rum  diye çocuğun hecelemesini ve doğru kullanımı öğrenmesini sağlayabilirsiniz.

-Çocuğunuzun dil gelişimini desteklemenin bir diğer yöntemide onun sözcük sözcük dağarcığını geliştirmenizdir. Bunu yapmak için çocuğunuzun kullandığı sözcüklerin eş anlamlısını kullanabilir veya cümleye sıfat zamir ya da zarf ekleyebilirsiniz.

Örneğin:
Çocuğunuz Ali geldi diyorsa sizde ben geldim diyebilirsiniz.
Çocuğunuz anne yap diyorsa sizde sen yap diye sen zamirine vurgu yapabilirsiniz.
Çocuğunuz topu at dediğinde siz büyük topu at diyerek sıfat ekleyebilirsiniz.
Çocuğunuz arabayı sür dediğinde sizde arabayı hızlı sür diyerek cümleye zarf ekleyebilirsiniz.

Konuşma bozukluğu tedavisi için ne yapmalıyım?

Eğer Çocuğunuzda konuşma ve dil becerisinde sorun olduğunu düşünüyorsanız geç kalmadan çevrenizdekilerin birşey olmaz zamanla konuşur, kafana takma söylemlerine kulak asmadan konuşma bozukluğu tedavisi için konuşma terapistine başvurun.

Erken teşhislerde 1-2 seansta konuşma bozukluğu ortadan kalkar iken geç kalınmış vakalarda ise farklı terapi ve teknikler uygulandığı için  durum biraz daha uzun sürebiliyor.

Çocuklarda Konuşma Bozukluğu” için bir yorum

  • Geri bildirim: Melissa

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Pin It on Pinterest